Hơn 10 năm trước có một đoàn phụ huynh phải ăn Tết chui tại Trung Quốc để thăm con cái, những người sau này đã giành nhiều vinh quang về cho Tổ quốc tại các kỳ SEA Games trong bộ môn TDDC.

Tháng 8/1996, ngành TDTT Hà Nội đưa một số trẻ em 7 tuổi trở lên sang Trung Quốc đào tạo những VĐV TDDC tương lai. Lứa VĐV ấy chính là những người giành HCV, HCB ở SEA Games 22, 23, 24 vừa qua. Họ đã phải xa cha mẹ, phải ăn tết xa nhà, phải khổ luyện để trưởng thành.

Có 4 năm họ được ăn tết với gia đình mà lý do vì họ quá nhỏ, gần tết toàn… khóc đòi về với cha mẹ nên ngành TDTT Hà Nội phải đưa họ về. Nhưng tết năm thứ năm – năm 2000 thì họ phải ở lại. 

Đội tuyển thể dục dụng cụ với nhiều cô bé, cậu bé từng được đào tạo tại Trung Quốc cách đây hơn 10 năm.

Các gia đình đã được thông báo kế hoạch này khá sớm, vậy là các bậc phụ huynh bàn nhau đi Quảng Tây thăm con cái. Họ đề đạt với ngành TDTT Hà Nội, ngành TDTT Hà Nội bàn bạc với ngành TDTT tỉnh Quảng Tây và đạt được thoả thuận.

Thế nhưng đến ngày 26 tháng 12 âm lịch giấy mời mới đến và do quá cận ngày nên không thể kịp làm Visa xuất cảnh. Các vị phụ huynh lại chụm đầu bàn bạc và một quyết định được thông qua nhanh chóng: không có Visa cũng cứ đi.

Việc chuẩn bị rất nhanh gọn. Nào đổi tiền Việt ra tiền Trung Quốc, nào bánh chưng, nào giò chả… Lẽ ra, nếu có Visa họ sẽ đi đường Lạng Sơn nhưng do không có nên họ quyết định đi đường Móng Cái mặc dù đường đi sẽ dài thêm hơn 200km.

Lý do họ chọn con đường này là vì một thành viên trong đoàn có quen một người ở Móng Cái. Anh này có thể kiếm cho mỗi người một giấy phép tham quan sang Đông Hưng với thời hạn đi – về là 2 ngày. Đến Đông Hưng, họ sẽ âm thầm đi đến Nam Ninh dù giấy phép chỉ “khoanh” cho họ ở huyện này.

Họ gọi điện cho thầy Lâm và cô Giang, HLV đội nam và đội nữ đến đón như đã thoả thuận. Các thầy cô đi ô tô đến và do có Visa, họ đã mua được vé xe cho tất cả mọi người đi Nam Ninh, nơi các VĐV “nhí” đang tập luyện.

Một điều rủi là trên đường đi, cảnh sát Trung Quốc đã kiểm tra đột xuất. Họ chỉ kiểm soát vé và thu những cột giò, chả, bánh chưng thì họ cho mang đi. Cành đào mà bố của VĐV Thanh mang tặng HLV Đặng cũng bị thu mất.

Từ bến xe Nam Ninh, thầy Lâm thuê Taxi về nơi ở của VĐV. Những chiếc bánh chưng được bỏ thùng sau xe, khi xuống, do đã 21 giờ nên có người đã lấy lẫn cả bánh chưng của lái xe Trung Quốc. Khi đến chỗ ở của VĐV thì mới biết là nhầm, bóc ra ăn thử thấy không ngon bèn cho những người phục vụ hết.

Không thể kể hết sự sung sướng của những cô cậu 11, 12 tuổi như thế nào. Các phụ huynh được phép ngủ chung với con cái và đó là hạnh phúc vô bờ bến của các cô, cậu. Mặc dù đi đường rất mệt nhưng các ông bố, bà mẹ đều thức với các con rất khuya.

Người phụ trách hành chính của trung tâm TDTT Vân Nam tên là Quỳnh, một phụ nữ Hoa từng sống ở Việt Nam rất nhiều năm nên thông thạo tiếng Việt. Chị dặn rằng nếu đi chơi thì cố tránh gặp cảnh sát, càng không nên gây rắc rối vì không có giấy phép, có thể bị phạt 500 tệ hoặc bị trục xuất ngay.

Tối 30 tháng chạp, BLĐ trung tâm mời phụ huynh cùng các HLV, VĐV ăn cơm và cùng đón thiên niên kỷ mới. Một chuyện ngoài ý muốn đã sảy ra. Do các VĐV đốt pháo nên cảnh sát đến dẹp. Các phụ huynh tưởng họ đến kiểm tra giấy tờ đột xuất nên người thì trốn vào nhà tắm, người thì trốn vào nhà vệ sinh. Khi cảnh sát đi mọi người mới biết là nhầm nên đã vui cười suốt giao thừa. 

Đỗ Thị Ngân Thương, một trong những ngôi sao TDDC Việt Nam từng được đào tạo tại ''lò'' Trung Quốc. Ảnh: Quang Minh

Hôm sau HLV họ Đặng mời cơm thân mật các phụ huynh. Các VĐV được nghỉ 2 ngày, 1 và 2 tết. Họ đưa cha mẹ đi chơi công viên, thăm các danh thắng. Tất cả đều rất vui nhưng vẫn không quên nhiệm vụ… tránh cảnh sát. Có những “cặp” suýt bị phát hiện nhưng cuối cùng đều thoát nạn.

Sáng ngày 3/1, các VĐV đi tập, các phụ huynh ở nhà. Do không biết tiếng Hoa, lại sợ lạc đường sẽ rất dễ gặp cảnh sát nên họ đành tụm năm tụm ba tán chuyện. Khi các VĐV trở về, mọi sinh hoạt “gia đình” lại được khôi phục. Đó là những giờ phút hạnh phúc tuy ngắn ngủi nhưng rất có ý nghĩa.

Trong lúc con cái đi tập, các vị phụ huynh bàn bạc một việc mà ai cũng không muốn nhắc đến, ấy là việc trở về. Mọi người thống nhất là sẽ “tuỳ nghi di tản”, ai muốn ở lại với con cái cũng được, tuỳ thuộc vào túi tiền. Tuy nhiên ngày 5 tết hầu hết các phụ huynh đều lên xe về Đông Hưng.

Dọc đường cảnh sát Trung Quốc lại kiểm tra đột xuất giấy tờ. Rất may là 2 người bị hỏi lại là thầy Lâm và cô Giang, những người có giấy tờ hợp pháp. Các phụ huynh do quá mệt nên ngủ gà ngủ gật, cảnh sát đều… cho qua.

Đến Đông Hưng thì mọi chuyện đều dễ dàng, chẳng còn lo chuyện giấy tờ nữa. “Phái đoàn” lại mua vé theo đường Móng Cái trở về Hà Nội mà không thiết mua quà cáp vì ngoại tệ họ đều cho các con gần hết và điều quan trọng là thăm con thì đã thực hiện được. Chẳng có gì cần thiết hơn nữa.

Năm sau các VĐV lại ăn tết ở Nam Ninh nhưng các phụ huynh không có chuyến đi… chui nào nữa bởi các VĐV đã lớn. Họ đã “hẹn ngày gặp lại gia đình khi SEA Games 22 tổ chức tại Việt Nam”.

Và SEA Games 22 ấy, TDDC nữ đã thắng lợi với 3 tấm HCV, các VĐV nam phải chờ đến SEA Games 23 và 24 mới được hưởng vinh quang ấy.